Akcja powieści toczy się w czasach wojen napoleońskich na ziemiach polskich zaboru pruskiego oraz we Włoszech, gdzie walczą polskie legiony, na których czele stoi generał Jan Henryk Dąbrowski. Marek Kwiatkowski i Stanisław Cywiński to para przyjaciół. Marek jest synem ubogiego leśnika, a Stanisław – sierotą pochodzącym ze szlacheckiego rodu (opiekę nad nim i jego majątkiem sprawuje stryj szambelan). Młodzieńcy – mimo młodego wieku – brali przed kilku laty udział w walkach insurekcji kościuszkowskiej. Teraz postanawiają zaciągnąć się do polskich legionów, które tworzą się we Włoszech i walczą u boku Napoleona Bonapartego przeciwko Austrii.