Ideologie nieautorytarne – rozwój jednostki a edukacja demokratyczna

(Seria: Wykłady Poznańskie z Filozofii)

Danuta Anna Michałowska

Wydawnictwo Poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk

Poznań 2021

ISBN: 978-83-7654-454-0

liczba stron: 168

oprawa twarda

.

Opis wydawcy

.

Wybrane zagadnienia z filozofii edukacji dotyczą ideologii edukacji, zwłaszcza tych nieautorytarnych wskazanych przez Rolanda Meighana, koncepcji edukacji skoncentrowanej na osobie i edukacji dla demokracji. Celem analiz jest próba określenia modelu edukacji dla twórczego rozwoju młodego człowieka, z poszanowaniem jego autonomii oraz równolegle dla budowania demokratycznego społeczeństwa już na etapie uczniowskich wspólnot. Ideologia autonomicznego uczenia się, pojęcie autonomii, zasady autoregulacji w procesie uczenia się, specyficzne role nauczyciela i ucznia, a także styl pracy, strategie pozyskiwania wiedzy i umiejętności omawiane są w kontekście problemu realizacji celów edukacji demokratycznej. Analizowany jest problem wolności jednostki i jej autonomii w edukacji, a na przykładzie angielskiej szkoły niezależnej opisane są cechy procesu edukacji wskazujące na realizację większości założeń ideologii nieautorytarnej oraz na elastyczne podejście do nauczania. W modelu „szkoły skoncentrowanej na uczniu” według Donny Brandes i Paula Ginnisa, opartym na humanistycznym podejściu do edukacji według Carla Rogersa i Fritz Perlsa, autonomicznie rozwijająca się jednostka ma możliwość doświadczenia granic wolności, odpowiedzialności za wybory, za jakość relacji, współpracę i budowanie społeczność opartej na demokratycznych zasadach. Analiza demokratycznego modelu edukacji i szkolnych praktyk wskazuje na możliwości budowania demokratycznych społeczności uczniowskich i jednoczesnego zapewniania warunków dla wszechstronnego rozwoju osoby i jej autonomii. To filozofia edukacji skoncentrowana na osobie we wspólnocie autonomicznych jednostek.

.

Spis treści

.

Wstęp do wybranych zagadnień z filozofii edukacji

1. Ideologie edukacji

1.1. Pojęcie ideologii

1.2. Efekt zamknięcia

1.3. Podział ideologii edukacji

1.4. Teorie składowe ideologii edukacji według Rolana Meighana

2. Ideologia autonomicznego uczenia się

2.1. Autonomia

2.2. Cele autonomicznego uczenia się

2.3. Teoria procesu nauczania i uczenia się oparta na autoregulacji

3. Problem wolności w edukacji

3.1. Pojęcie wolności w edukacji

3.2. Wolność indywidualna a możliwości jej realizacji

3.3. Filozofia szkoły niezależnej

4. Model „szkoły skoncentrowanej na uczniu” Donny Brandes i Paula Ginnisa

4.1. Założenia – o rozwoju i edukacji według Carla Rogersa i Fritza Perlsa

4.2. Klimat szkoły – wspierające środowisko rozwoju

4.3. Trzy modele nauczania i uczenia się - rola nauczyciela

4.4. Kształcenie humanistyczne i artystyczne - zastosowanie dramy

4.5. Możliwości zastosowania modelu „szkoły skoncentrowanej na uczniu”

5. Demokratyczny model edukacji a rzeczywistość szkolna

5.1. Edukacja dla demokracji

5.2. Edukacja demokratyczna w szkole

5.3. Działalność instytucji – przegląd praktyk

5.2. Działalność ekspercka

.

Zakończenie: Rozwój jednostki a edukacja demokratyczna

.

Aneks: Lista praktyk w zakresie edukacji demokratycznej

Bibliografia

Streszczenie

Summary .